Inbouwspeakers in het plafond geven je woonkamer of thuisbioscoop geluid van boven, zonder kasten of standaards die ruimte innemen. Hoe goed dat klinkt, hangt sterk af van keuzes die je maakt voordat er een gat in het plafond zit. Een speaker die verkeerd blijkt te zitten, verplaats je niet zomaar zonder een nieuw gat. De speaker zelf is maar een deel van het verhaal, want ook de plek en wat er boven het plafond zit tellen mee.
Kies een speaker die past bij het gebruik
Voor achtergrondmuziek in de keuken of woonkamer is een eenvoudige ronde speaker met een vaste tweeter genoeg. Gebruik je de speakers in een surroundset of voor Dolby Atmos, dan is een model met een draaibare tweeter handig. Daarmee richt je de hoge tonen op de bank, ook als de speaker niet precies boven je hoofd hangt. Controleer ook of de impedantie past bij je versterker of receiver. De meeste inbouwspeakers werken op 8 ohm.
De juiste plek bepalen
Voor Atmos komen de plafondspeakers meestal iets voor en iets achter de luisterplek, op ongeveer dezelfde breedte als je voorspeakers. Zet ze niet pal tegen een muur, want daar gaat het laag al snel dreunen. Kijk vooraf met een balkendetector waar balken en leidingen lopen. Zo hoef je niet halverwege uit te wijken naar een plek die akoestisch minder goed uitkomt.
Wat er boven het plafond zit
De holle ruimte boven een plafond werkt als een grote klankkast. Een deel van de bas verdwijnt erin en het geluid lekt makkelijk door naar de verdieping erboven. Een achterkast, ook wel back box genoemd, sluit de speaker af en zorgt voor een strakker en voller geluid.
Bouw je een thuisbioscoop op zolder of in de kelder, dan is een systeemplafond een praktische basis. Je haalt een plaat uit het raster, maakt daar de opening en legt de kabels gewoon boven het plafond naar de receiver. Bevalt de plek later niet, dan vervang je alleen die ene plaat. Let wel op het gewicht: een losse plafondplaat kan een speaker niet zelf dragen. Gebruik daarom een ondersteuningsplaat die op het raster rust.
Laat de kamer meewerken
Zelfs goede speakers klinken hard en rommelig in een ruimte met een tegelvloer en een kaal plafond. Het geluid kaatst heen en weer, waardoor dialogen slechter te verstaan zijn. Een vloerkleed en gordijnen helpen al, maar het plafond is een groot oppervlak dat vaak wordt vergeten.
Houten lamellen met akoestisch vilt erachter dempen een deel van die nagalm en geven de kamer meteen een warmere uitstraling. Op Totaalplafond.nl vind je bijvoorbeeld houten plafondsystemen van Derako, gemaakt van FSC-gecertificeerd hout en verkrijgbaar in verschillende houtsoorten en uitvoeringen. Zet je de inbouwspeakers in de wand of rond het lamellenvlak, dan blijft het plafond zelf rustig om naar te kijken.
Met de speakers op de juiste plek en een plafond dat meewerkt, hoor je de regen in een filmscène echt van boven komen, zonder dat je ziet waar het geluid vandaan komt.