Verspaningstechniek in de praktijk: van opspanning tot automatisering

Wie zich bezighoudt met verspaning weet dat een goed resultaat niet alleen afhankelijk is van de CNC-machine. De keuze van het snijgereedschap, de manier waarop een werkstuk wordt opgespannen en de manier waarop een machine wordt ingezet, hebben minstens zoveel invloed op nauwkeurigheid, cyclustijd en productiviteit.

Dat maakt de keuze voor verspaningsproducten soms behoorlijk technisch. Een machineklem moet voldoende grip bieden, maar mag het werkstuk niet onnodig beperken. Een klauwplaat moet passen bij de toepassing en gewenste nauwkeurigheid. En wie wil automatiseren, moet verder kijken dan alleen de aanschaf van een robot.

Leering Hengelo houdt zich al meer dan 80 jaar bezig met metaalbewerking en heeft binnen verspaningstechniek een assortiment opgebouwd dat verschillende onderdelen van het productieproces omvat. Daaronder vallen onder meer nulpuntspansystemen, werkstukopspanning, klauwplaten, snijgereedschap, gereedschapshouders en zaagmachines.

Maar wat betekenen die producten in de praktijk?

Nulpuntspannen wanneer omsteltijd een probleem wordt

Een van de productgroepen waarin Leering actief is, zijn de nulpuntspansystemen van LANG Technik. Het bekendste voorbeeld daarvan is het Quick•Point®-systeem.

Het principe achter nulpuntspannen is eenvoudig: je wilt een werkstuk of opspansysteem steeds op dezelfde positie kunnen plaatsen, zonder bij iedere wissel opnieuw uitgebreid te moeten uitlijnen. Daarmee kan vooral bij veelvuldig omstellen tijd worden bespaard.

Leering is exclusief LANG-dealer voor Nederland en België. Het assortiment loopt daarbij van Quick•Point-nulpuntspansystemen en het Quick•Point Rail-systeem tot verschillende oplossingen voor werkstukopspanning en automatisering.

Volgens Leering moet daarbij niet automatisch voor het grootste of meest uitgebreide systeem worden gekozen. De vraag is vooral hoe de productie eruitziet en welke oplossing bij de bestaande machine past.

Dat is een belangrijk onderscheid. Een nulpuntspansysteem is immers geen doel op zich. Het moet iets oplossen in het productieproces.

Makro-Grip voor het opspannen van werkstukken

Binnen het LANG-assortiment is ook de Makro•Grip® een veelbesproken product. Deze machineklem is gericht op het opspannen van werkstukken waarbij een zo groot mogelijk deel van het materiaal beschikbaar moet blijven voor de bewerking.

Dat speelt bijvoorbeeld bij 5-assige bewerking. Wanneer meerdere zijden van een werkstuk bereikbaar moeten zijn, kan een hoge opspanning of een grote machineklem juist beperkend werken.

LANG gebruikt hiervoor een vormsluitende spanmethode. Volgens de informatie van Leering kan met een inklemdiepte van ongeveer 3 mm toch een hoge houdkracht worden bereikt.

Binnen dezelfde productfamilie zijn verschillende uitvoeringen beschikbaar. Denk aan de Makro-4Grip voor ronde werkstukken en de Makro-Grip Ultra voor grotere werkstukken en platen.

Dat maakt de keuze overigens niet per definitie eenvoudiger. Juist omdat er zoveel varianten zijn, is de vraag welke uitvoering bij de machine en het werkstuk past minstens zo belangrijk als de productspecificaties zelf.

Kitagawa voor draaien en opspannen

Waar LANG zich sterk richt op werkstukopspanning bij onder andere freesmachines, heeft Leering met Kitagawa ook een uitgebreid assortiment voor draai- en CNC-toepassingen.

Kitagawa maakt onder meer:

• klauwplaten;
• hydraulische en pneumatische klemmen;
• NC-rotatietafels;
• robotgrippers;
• verschillende soorten spanbekken.

Leering is distributeur van Kitagawa voor de Benelux. Kitagawa zelf is al sinds 1918 actief op het gebied van opspantechniek.

Een interessant detail is dat verschillende Kitagawa-producten met elkaar kunnen worden gecombineerd. Zo zijn er NC-rotatietafels beschikbaar met een geïntegreerd LANG Quick•Point®-nulpuntspansysteem. Daarmee komen twee productgroepen samen die normaal gesproken afzonderlijk worden bekeken.

Dat soort combinaties laat ook zien waarom productkennis bij verspaning verder gaat dan het kennen van een catalogus. De vraag is uiteindelijk hoe verschillende onderdelen samen functioneren.

Snijgereedschap: Walter, Kennametal en Hartner

Ook het gereedschap zelf heeft uiteraard grote invloed op het resultaat van een verspanende bewerking.

Leering levert hiervoor onder andere producten van Walter, Kennametal, Hartner en JD Tools. Het aanbod omvat gereedschappen voor onder meer frezen, boren en draaien.

Bij snijgereedschap is een simpele vergelijking op prijs vaak weinig zinvol. Een goedkoper gereedschap dat minder lang meegaat of met lagere snijsnelheden moet worden gebruikt, kan uiteindelijk duurder uitpakken.

Daarom speelt de toepassing een belangrijke rol. Het materiaal dat wordt bewerkt, de machine, de gewenste nauwkeurigheid en de productieserie bepalen mede welk gereedschap logisch is.

Leering omschrijft de eigen aanpak daarom als praktijkgericht advies en ondersteuning bij toepassingen. Ook biedt het bedrijf volgens de eigen website testen onder begeleiding van adviseurs aan op basis van no cure, no pay.

Een gereedschapshouder is meer dan een accessoire

Een onderdeel dat in discussies over verspaning soms minder aandacht krijgt, is de gereedschapshouder. Toch heeft de verbinding tussen machine en gereedschap invloed op onder andere stabiliteit en nauwkeurigheid.

Leering voert op dit gebied onder meer DIEBOLD en KEMMLER.

DIEBOLD levert verschillende gereedschapshouders en systemen voor krimptechniek. KEMMLER richt zich onder andere op modulaire gereedschapshouders. Het gaat daarmee om een productgroep die misschien minder zichtbaar is dan een CNC-machine of robot, maar wel onderdeel is van het totale verspaningsproces.

Wanneer wordt automatisering interessant?

Een andere vraag waar steeds meer verspanende bedrijven mee te maken krijgen, is automatisering.

Daarbij gaat het niet alleen om de vraag "kunnen we een robot plaatsen?", maar vooral om de vraag waar de robot daadwerkelijk waarde toevoegt.

Een concreet voorbeeld is de LANG RoboTrex. Het systeem is ontwikkeld voor geautomatiseerde werkstukhandling en kan volgens Leering worden gekoppeld aan bestaande CNC-freesmachines. Dezelfde Makro-Grip-spanmiddelen kunnen daarbij worden gebruikt voor zowel handmatige als geautomatiseerde productie.

Een praktijkvoorbeeld is LABO in Geldrop. Daar werd een derde RoboTrex-systeem geplaatst. Volgens manager Mart Stokmans was de hoge automatiseringsgraad van de eerder geplaatste systemen een belangrijke reden om opnieuw voor RoboTrex te kiezen. De drie identieke cellen moesten de productiecapaciteit verder vergroten.

Dat is misschien interessanter dan alleen een productlijst. Het laat zien hoe een opspansysteem en automatisering elkaar kunnen versterken.

Ook zagen hoort bij het proces

Verspaning begint bovendien niet altijd bij de CNC-machine. Voor veel bedrijven is het zagen van het uitgangsmateriaal een eerdere stap in het proces.

Leering heeft daarom ook Amada en Twister in het assortiment. Het gaat om onder meer bandzagen en zaagmachines voor verschillende toepassingen.

Ook hier geldt dat de juiste machine afhankelijk is van de toepassing. Materiaalsoort, afmetingen, zaagvolume en gewenste automatiseringsgraad spelen allemaal mee.

Waarom Leering interessant is voor verspanende bedrijven

Als je het assortiment van Leering bekijkt, valt vooral de breedte op. Het bedrijf verkoopt niet alleen snijgereedschap of alleen opspansystemen, maar heeft verschillende onderdelen van het verspaningsproces onder één dak.

Daarbij gaat het onder andere om:

Opspanning

• LANG Quick•Point
• LANG Makro•Grip
• LANG Makro-4Grip
• LANG Makro-Grip Ultra
• Kitagawa klauwplaten
• Kitagawa klemmen

Automatisering

• LANG RoboTrex
• RoboTrex Compact
• HAUBEX

Snijgereedschap

• Walter
• Kennametal
• Hartner
• JD Tools

Gereedschapshouders

• DIEBOLD
• KEMMLER

Zagen

• Amada
• Twister

Het voordeel daarvan zit niet automatisch in het aantal merken. Interessanter is dat verschillende producten met elkaar kunnen worden gecombineerd. Een bedrijf kan bijvoorbeeld beginnen met een nulpuntspansysteem en later uitbreiden richting geautomatiseerde werkstukhandling.

Volgens Leering draait het daarom om de vraag wat er binnen de bestaande productie mogelijk is, in plaats van vooraf een standaardoplossing te bepalen.

Van productkeuze naar praktijk

Daarmee komt ook de rol van een technische leverancier in beeld.

Bij verspaning kan een product op papier uitstekend lijken, maar in de praktijk niet de juiste oplossing zijn. Een machineklem moet bijvoorbeeld passen bij het werkstuk en de machine. Een klauwplaat moet de juiste combinatie van spankracht en nauwkeurigheid bieden. En bij automatisering moet het volledige productieproces worden meegenomen.

Leering positioneert zich daarom niet alleen als leverancier van gereedschappen en opspansystemen, maar ook als partij voor praktijkgericht advies, ondersteuning en trainingen. Het bedrijf geeft aan dat ook machineoperators en werkvoorbereiders daarbij ondersteuning kunnen krijgen.

Dat sluit aan bij de manier waarop Leering zelf de dienstverlening omschrijft: "Advies van mensen die de vloer kennen."

Of dat advies uiteindelijk leidt tot een nieuwe machineklem, een andere klauwplaat, beter snijgereedschap of een compleet automatiseringssysteem, hangt af van de situatie.

En misschien is dat precies de belangrijkste vraag bij verspaningstechniek: niet welk product het beste is, maar welk product het beste werkt voor de bewerking die je daadwerkelijk uitvoert.